Diafragma, sluitertijd en ISO, wat houdt het in?

By October 24, 2017 Fotografie

Tegenwoordig kan je met vrijwel alle camera’s mooie foto’s maken zonder hier veel kennis van te hebben. Zodra je van de automatische functies afstapt wordt er al meer van je fotografie kennis verwacht en komen er termen als diafragma, sluitertijd en ISO voorbij. Hieronder volgt een beknopte uitleg van deze fotografie termen en hoe ze met elkaar in verband staan. Diafragma, sluitertijd en ISO komen bij alle takken van fotografie voorbij, van productfotografie tot bandfotografie.
Allereerst is het van belang te weten dat de sensor van een camera belicht wordt met het licht dat via de lens naar binnen komt. Daarbij moet er precies genoeg licht op de sensor vallen, zodat deze niet overbelicht en niet onderbelicht is. Zowel het diafragma, als de sluitertijd en de ISO-waarde zijn hier verantwoordelijk voor.

[wit]

Diafragma

Het diafragma in de lens van een camera is te vergelijken met de iris uit het menselijke oog. Is er veel licht aanwezig, dan verkleint de doorlaat opening (pupil), is er weinig licht aanwezig dan wordt de opening juist groter. Bij het diafragma in een camera werkt het precies zo, alleen dan met een serie lamellen (metalen plaatjes) die elkaar overlappen. Oftewel: de opening in de lichtbaan van een lens die een bepaalde hoeveelheid licht door kan laten of tegen kan houden.

diafragma sluitertijd iso fotografie-uitleg

[/wit]
[grijs]

Sluitertijd

De sluitertijd (of belichtingstijd) is de tijd dat de sluiter in een spiegelreflexcamera open staat en dus tegelijkertijd ook de tijd dat het licht op de sensor valt. Hoe langer de sluiter open staat hoe meer licht er op de sensor valt. Een lange sluitertijd zorgt voor een lichtere foto dan een kortere sluitertijd (mits alle andere instellingen hetzelfde zijn). Oftewel: de sluitertijd is de tijd dat een sensor bloot wordt gesteld aan een bepaalde hoeveelheid licht.

diafragma sluiter sensor fotografie uitleg

[/grijs]
[wit]

ISO

ISO gaat over de lichtgevoeligheid van de sensor in een camera. Met ISO is in te stellen hoe snel een sensor het aanwezige licht opvangt. Met een lage ISO-waarde (50/100) duurt het relatief langer om een goed belichte foto te maken dan met een hogere ISO-waarde (800/1600). Het aanpassen van de ISO-waarde is een hele handige manier om in donkere situaties genoeg licht op de sensor te laten vallen, omdat de lichtgevoeligheid van de sensor toeneemt. Dit heeft echter wel een groot nadeel, namelijk het ontstaan van ruis op vooral donkere plekken in de foto. Oftewel: met ISO is de lichtgevoeligheid van de sensor te beïnvloeden.

[/wit]
[grijs]

Hoe staan diafragma, sluitertijd en ISO met elkaar in verband?

Om een foto zo optimaal mogelijk te belichten moet het aanwezige licht voor een bepaalde tijd (sluitertijd) door een variabele opening (diafragma). Dit licht valt dan op een lichtgevoelige sensor die in lichtgevoeligheid (ISO) aan te passen is. Als de lichtgevoeligheid op het laagst is (ISO 100) en het diafragma op zijn grootst (f2), dan moet de sluiter zo lang mogelijk open staan tot de sensor precies genoeg licht opgevangen heeft. Als de lichtgevoeligheid opgehoogd wordt (ISO 800) dan hoeft de sluiter veel korter open te staan. Wordt het diafragma verkleint (f11) dan komt er minder licht binnen en moet de sluiter langer open staan.

[/grijs]
[wit]

Belichting uitgelegd aan de hand van een waterkraan

Een bekend voorbeeld van de uitleg van de begrippen diafragma, sluitertijd en ISO is het voorbeeld van de kraan en een glas water. Het glas moet volledig gevuld worden om een perfecte belichting op je sensor en op de foto te krijgen. Kan er meer water bij, dan is de foto onderbelicht, stroomt het glas over, dan is de foto overbelicht.

Diafragma en sluitertijd

Om het glas te vullen moet je de kraan opendraaien, waardoor het water (licht) via de kraan (diafragma) in het glas terecht komt. De kraan is in dit geval het diafragma die je een klein beetje open kan zetten (weinig water/licht) of juist heel ver (veel water/licht). Om het glas te vullen moet je de kraan voor een bepaalde tijd open laten staan, oftewel de sluitertijd. Is de kraan een klein stukje opengedraaid, dan moet deze langer open staan om het glas te vullen. Is de kraan ver open gedraaid, dan hoeft de kraan maar heel even open te staan. Dus hoe meer licht, hoe korter de belichting en met minder licht juist een langere belichting.

ISO en lichtintensiteit

Een klein glas heeft natuurlijk minder water nodig dan een groot glas. In dit voorbeeld is het glas de ISO-waarde. De gevoeligheid van de sensor vergroten waardoor deze sneller belicht wordt is vergelijkbaar met het verkleinen van het glas waardoor deze eerder vol is. De lichtintensiteit is vergelijkbaar met de druk van het water, hoe hoger de druk, hoe meer water er door de kraan komt. Bij fotografie is dit hetzelfde, hoe meer licht er aanwezig is, hoe eerder de sensor volledig belicht is.

hoe werkt diafragma sluitertijd iso

[/wit]
[grijs]

Meer artikelen over film en fotografie?

Klik op de onderstaande knop voor meer blog artikelen over film en fotografie in Utrecht!

Meer artikelen!

[/grijs]

Fotografie
October 31, 2017

Waarom goede productfotografie belangrijk is

Waarom goede productfotografie belangrijk is In vergelijking met een aantal jaar geleden worden steeds meer aankopen via webwinkels gedaan. Dit komt vooral omdat het makkelijker, sneller en meestal ook goedkoper…
Fotografie
October 24, 2017

360 graden productfotografie laten maken

360 graden productfotografie laten maken Als je online producten wilt verkopen via een webshop zijn goede productfoto's zeer belangrijk. Maar naast statische productfotografie kun je natuurlijk nog veel meer uit…
Fotografie
October 24, 2017

Producten voor een webshop fotograferen

Producten voor een webshop fotograferen Tegenwoordig zijn er zeer veel webshops in alle denkbare branches. Webshops voor huishoudelijke artikelen, webshops voor apparatuur, webshops voor kleding, ga zo maar door. De…
Fotografie
October 24, 2017

Hoe kan je een foto bewerken?

Hoe kan je een foto bewerken? Met de digitale camera's die tegenwoordig beschikbaar zijn is het makkelijk om een onderwerp goed zichtbaar op de foto te zetten. Door de toegepaste…
Fotografie
October 24, 2017

Wereldbol van panorama foto maken

Hoe kan je een wereldbol van een panorama foto maken? Panorama foto Met Photoshop is het mogelijk een wereldbol te maken van je panorama foto. Dit geeft een speels en…
Fotografie
October 24, 2017

Wat is lichtmeting?

Wat is lichtmeting? Naast een goede compositie, onderwerp en apparatuur is een van de belangrijkste onderdelen in de fotografie misschien nog wel de belichting. De belichting van een foto is…
Film
October 24, 2017

Wat zijn de voordelen van een bedrijfsfilm?

Wat zijn de voordelen van een bedrijfsfilm? Een bedrijfsfilm is natuurlijk hartstikke mooi om te hebben, maar wat heb je er aan? Over het algemeen is een goede bedrijfsfilm vrij…
Fotografie
October 24, 2017

Wat is HDR fotografie?

Wat is HDR fotografie? De term HDR fotografie komt regelmatig voorbij, maar wat is dat nu eigenlijk en wat kan je er mee? HDR fotografie is eigenlijk niets anders dan…
Fotografie
October 24, 2017

Diafragma, sluitertijd en ISO, wat houdt het in?

Tegenwoordig kan je met vrijwel alle camera's mooie foto's maken zonder hier veel kennis van te hebben. Zodra je van de automatische functies afstapt wordt er al meer van je…